Skoðun og endurhæfing

Taugasálfræðileg skoðun

Í taugasálfræðilegri skoðun er lagt mat á núverandi hugræna færni einstaklingsins ásamt mögulegri versnun (sem byggir á ætlaðri fyrri hugrænni færni). Slík skoðun felur í sér:

  • Viðtal til að kynna tilgang skoðunar og taka sögu einstaklingsins, þ.e. menntun, atvinnu, áhugamál, fyrri sjúkdóma, lyfjanotkun og núverandi hugræn og líkamleg einkenni.
  • Ýmis munnleg og skrifleg próf eða verkefni sem mæla mismunandi hugræna starfsemi eins og athygli, minni, yfirsýn, lausn á verkefnum og þrautum o.s.frv.
  • Kynning á niðurstöðum skoðunarinnar.

Taugasálfræðileg skoðun tekur venjulega 2-3 klukkustundir. Oft er skoðun framkvæmd í tvígang vegna þess að margir verða þreyttir og hafa ekki orku fyrir svo langan tíma í einu. Eftir að skoðun er lokið er farið í gegnum niðurstöðurnar þar sem bæði styrkleikar einstaklingsins og veikleikar eru dregnir fram. Þá eru einnig lagðar fram tillögur og ábendingar sem hægt er að nota til að takast á við erfiðleika í daglegu lífi.

Tilgangur skoðunarinnar er að draga fram tiltekna hugræna erfiðleika einstaklingsins en einnig að draga fram hugræna styrkleika hans. Með því að einstaklingurinn þekki eigin veikleika og styrkleika verður auðveldara að finna leiðir til að takast á við áskoranir í daglegu lífi. Niðurstaða skoðunarinnar eykur þannig skilning á hvaða hugrænu erfiðleika viðkomandi einstaklingur á við að stríða og hjálpar honum við að finna bestu leiðirnar til að takast á við einkennin.

tsskodun

Taugasálfræðileg endurhæfing

Markmiðið með taugasálfræðilegri endurhæfingu er að draga úr óþægindum af völdum hugrænna einkenna. Eftirfarandi aðferðir er hægt að nota:

  • Þjálfa og bæta núverandi ástand.
  • Nýta betur styrkleika.
  • Læra nýjar aðferðir til að framkvæma verkefni.
  • Læra að takast á við núverandi ástand, bæði andlega og líkamlega.
  • Upplýsa aðstandendur og veita þeim ráðleggingar.

Taugasálfræðileg endurhæfing hefur það að markmiði að endurbyggja eða bæta vinnufærni, hvetja til og styðja (áframhaldandi) menntun eða bæta almenna hugræna færni. Endurhæfingin getur verið persónubundin eða farið fram í hópum. Í litlum hópum er hægt að tjá hugsanir og tilfinningar um núverandi einkenni ásamt því að skiptast á hugmyndum um hvernig vandamálin eru best meðhöndluð. Maki eða nánir ættingjar hafa einnig hag af því að taka þátt í einum eða fleiri hópfundum. Aðstandendur hafa oft áhyggjur vegna hugrænna erfiðleika hins MS-greinda og hvaða áhrif erfiðleikarnir geti haft á fjölskyldulífið. Náinn aðstandandi getur verið mikil hjálp þegar einstaklingur með MS þarf að læra nýjar aðferðir til að takast á við verkefni daglegs lífs.

Hugræn einkenni sem tengjast MS geta versnað með tímanum. Best er að takast á við erfiðleikana með því að viðurkenna og skilja hvað er að gerast, ásamt því að aðlagast breyttum aðstæðum og breyta venjum sínum og siðum. Það er oft gagnlegt að læra að nota hugræna styrkleika sína betur ásamt því að læra á ýmiskonar hjálpartæki og lausnamiðaðar aðferðir.

Taugasálfræðileg endurhæfing verður alltaf einstaklingsbundin hvað varðar markmið og aðferðir og grundvallast á taugasálfræðilegri skoðun hverju sinni.